گفت و گوی پیام آزادگان با آزاده سرافراز علی علیدوست قزوینی

۱۳۹۶/۰۹/۱۳

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پیام آزادگان ،

به بهانه رونمایی از کتاب « خداحافظ آقای رئیس» برآن شدیم تا با حجت الاسلام والمسلمین علی علیدوست قزوینی از آزادگان سرافراز کشورمان در موسسه پیام آزادگان گفت وگویی داشته باشیم.

 از همان ابتدای گفت ­وگو، ایشان را انسانی بسیار آرام،  ماخود به حیا و بسیار خاشع  و خوش بیان می‌یابم و آنچه در این میان قابل تامل است آن­که،  وی از سختی­‌های اسارت و شکنجه­‌های مداوم آن دوران، کلمه ای را برزبان نمی ­آورد و همچون نسیم از آن می‌گذرد و شاید دلیل آن هم اجر صبری است که نمی خواهد ضایع گردد.

ایشان پس از بازگشت به میهن نیز رسالت را برخود تمام یافته نمی بیند و با بازگویی خاطراتش در کتاب « ابرفیاض» که تاکنون ۵ بار تجدید چاپ شده و کتاب « ستاره سپهر شیدایی» و  « خداحافظ آقای رئیس» سعی در ماندگاری و حفظ ارزش‌های دفاع مقدس و انتقال آن برای نسل‌های آینده دارد.

وی که در اسارت در میان دیگر اسرا به " علی قزوینی" شهرت داشت، درحوزه علمیه قم درس طلبگی می‌خوانده که در آغازین روزهای جنگ به همراه ۴ نفر از همکلاسی‌ها و هم حجره ای هایشان  تصمیم می‌گیرند که به جبهه بروند. به گفته ایشان هنوز بسیج شکل نیافته بود که اعزامشان به صورت ثبت نامی انجام می‌گیرد. لذا  در روز میلاد امام رضا (ع) به حرم حضرت معصومه(س) مشرف می‌شوند و پس از زیارت بانوی کرامت، سوار ماشین به همدان و سپس به  سوی جبهه کرمانشاه (غرب) حرکت می‌کنند.

 

 

 

پیام آزادگان: آقای علیدوست شرایط شما در زمان اعزام چگونه بود و آیا خانواده مخالفتی با اعزامتان نداشتند؟

بنده حدود ۲۰ ساله و مجرد بودم که به جبهه اعزام شدم و چون درشهر قم مشغول به تحصیل بودم خانواده ام در جریان اعزام بنده نبودند.

پیام آزادگان: پس از اعزام به کرمانشاه چه اتفاقی افتاد؟

 در کرمانشاه با شهید بروجردی ملاقات کردیم و ایشان ما را مسلح کردند و با نیروهایی که از تهران عازم قصر شیرین بودند به قصرشیرین اعزام شدیم. البته مدت حضور ما درجبهه بسیار کوتاه بود و در دوم مهر۱۳۵۹ به اسارت دشمن درآمدیم.

 

 

 

پیام آزادگان: اسارت شما چگونه اتفاق افتاد؟

ما در پشت قصرشیرین مستقر بودیم و نیروهای عراقی را در یک کیلومتری خود می‌دیدیم که به طرف قصرشیرین درحرکت بودند. فرمانده گردان و فرمانده گروهان گفتند اگر اینجا بمانیم حتما اسیر می‌شویم. لذا تصمیم گرفتند تغییر مکان بدهند. صبح برادران برای شناسایی منطقه رفتند و ظهر برگشتند. البته وسیله حمل و نقلی وجود نداشت که تمام افراد گردان را با هم و یکجا به منطقه جدید منتقل کنند.  دو ماشین سیمرغ برای جابه جایی نیروها وجود داشت که ما در همان نوبت اول به همراه فرمانده گردان و فرمانده گروهان سوار سیمرغ شدیم و به نقطه ای که ساعتی قبل برای استقرار نیروها شناسایی شده بود حرکت کردیم. محل استقرار میان دوتپه واقع شده بود که هم محل داخل شدن و هم محل خارج شدن آن تپه بود. زمانی که از سرازیری به داخل رفتیم دیدیم که آنجا پر از سرباز می‌باشد. خود فرمانده گردان به نام برادر جزایری که پشت فرمان بود در ابتدا تشخیص ندادند که این نیروها، نیروهای عراقی هستند و با همان سرعت بالا به منطقه سرازیر شد و زمانی که تا اواسط منطقه رسیدیم متوجه شدیم که در میان دشمن هستیم.همانجا بود که به اسارت دشمن درآمدیم.

 

پیام آزادگان: در آن لحظه چه حسی داشتید؟

حقیقتا بنده تا آن لحظه حتی به اسارت فکر هم نکرده بودم. البته روی  مجروحیت و حتی قطع دست و پا و یا شهادت هم حساب کرده بودم  اما فکر اسارت را هم نکرده بودم و می‌توانم بگویم واقعا غافلگیر شده بودم.

 

پیام آزادگان: مدت اسارت شما چندسال طول کشید؟

من در مهرماه ۱۳۵۹به اسارت در آمدم و درمرداد ۱۳۶۹ هم آزاد شدم. تقریبا ۱۰سال اسارت داشتم.

پیام آزادگان: با  اسارت چگونه کنار آمدید؟

ما با اسارت کنار نیامدیم بلکه  این اسارت بود که با ما کنار آمد. همه تلاش ما این بود که در ابتدا برای حفظ جان خود و سپس حفظ جان دیگر اسرا قدم برداریم. با این دید سال‌های اسارت را سپری کردیم.

 

پیام آزادگان: قدری از برنامه‌های اردوگاه بیان بفرمائید؟

در اردوگاه برنامه‌های متعددی برگزار می‌شد. تعاون و همکاری در میان بچه‌ها در حد بالایی وجود داشت.  برای حفظ جامعه کوچک  ۱۵۰۰نفری اردوگاه، همه بچه‌ها از همه توان خود استفاده می‌کردند. کسانی که باسواد بودند داشته‌ها و دانسته‌های خود را به دیگران منتقل می‌کردند و افرادی هم که اندوخته  و دانسته ای نداشتند در زمینه‌های دیگر تلاش می‌کردند و لذا همه در حال تلاش برای حفظ این جمع بودند. ما هم در حد توان تلاشمان را می‌کردیم که قدم هایی را برداریم.

 

پیام آزادگان: ده سال اسارت را در چه اردوگاه هایی بودید؟

در ابتدای اسارت ما را به استخبارات بردند که شش ماه را در بدترین شرایط و با کمترین امکانات بهداشتی سپری کردیم. بطوری که حتی صلیب سرخ هم از وجود ما بی اطلاع بود. زندانی کوچک با چندین اتاق که حتی حیاط آن با سقف‌های سیم خاردار پوشانده شده بود. سپس ما را به اردوگاه موصل ۱  که اولین اردوگاهی بود که در عراق راه اندازی شده بود منتقل کردند و سه سال تمام ما درآنجا بودیم.  در اواخر اسفندماه ۱۳۶۲ همزمان با عملیات خیبر تصمیم گرفتند ما را به اردوگاه الرمادیه منتقل کنند که تا نزدیکی‌های بغداد هم رفتیم که دوباره کاروان ما را برگرداندند و ما را به موصل ۲ منتقل کردند و از اواخر مرداد۱۳۶۲ تا آخر اسارت را در اردوگاه موصل ۲ گذراندم.

 

پیام آزادگان: آقای علیدوست ما شنیده ایم که توفیق داشته اید مدتی را در کنار حاج آقا ابوترابی سپری نمایید، از آن روزها برایمان بفرمائید؟

بله خداوند توفیق داد که ما در دو مرحله در کنار ایشان باشیم. البته بنده در ایران که بودم با حاج آقا ابوترابی و پدر گرامی ایشان آشنایی داشتم. زمانی که ما در شهر قزوین بودیم پدر ایشان از علمای بزرگ شهر بودند و ما  توفیق داشتیم در نماز و کلاس‌های تفسیر ایشان حضور داشته باشیم و با خود حاج آقا ابوترابی هم آشنایی داشتم. همچنین در سال ۱۳۶۱، اردوگاه موصل۱ حدود ۴ ماهی را در خدمت ایشان بودیم.

 

پیام آزادگان: از آن زمان خاطره ای هم دارید بیان بفرمائید؟

بله. در آن زمان مشکل حادی در اردوگاه وجود داشت که هیچکس نتوانسته بود برای آن راه حلی بیابد.  درگیری ای میان بچه مذهبی‌های اردوگاه با  نیروهای عراقی پیش آمده بود. این درگیری سر بلوک زدن بود که اسرا دست به  اعتصاب غذا زده بودند و در این مدت ۴ ماه درهای اردوگاه شبانه روز بسته بود و تنها ۱۰ دقیقه برای اجابت مزاج باز می‌شد و مابقی روزها و شب‌ها درها بسته بود. با ورود حاج آقا ابوترابی به اردوگاه ایشان با آن خلق و خوی محمدی که داشتند این مشکل حل شد و بچه‌ها را راضی به بلوک زنی کردند. درها باز شد و اعتصاب‌ها شکسته شد.  گاها دو دستگی  میان بچه حزب اللهی‌ها و تعدادی از بچه‌ها پیش می‌آمد که حاج آقا وحدت را میان آنها بوجود آوردند. درمدت ۴ ماه حضور حاج آقا در اردوگاه، کارهای بسیار بزرگی در اردوگاه انجام شد. زمانی هم که نیروهای عراقی تصمیم گرفتند حاج آقا را از اردوگاه ما ببرند، ایشان کوله پشتی شان را در دست گرفته بودند و از میان بچه‌ها که عبور می‌کردند نه یک نفر و دو نفر، بلکه از جمع ۱۵۰۰نفری ما بیش از ۱۰۰۰ نفر گریه می‌کردند. چرا که ما تازه داشتیم از برکات وجودی ایشان  بهره مند می‌شدیم که ایشان را بردند و این واقعا برای ما سخت بود. ما یک سالی ایشان را ندیدیم که در سال ۱۳۶۳ بار دیگر حاج آقا ابوترابی را به همراه ۵۰ نفر دیگر به موصل ۲ انتقال دادند که برای همه ما بسیار خوشحال کننده و مسرت بخش بود و مدت ۳ سال نیز توفیق حضور در کنار ایشان را داشتیم.

 

پیام آزادگان: از شخصیت حاج آقا ابوترابی بیشتر برایمان بگوئید؟

حاج آقا ابوترابی یک انسان متخلق به اخلاق حسنه بودند. یک انسان وارسته که در بحث اخلاقی و عملی واقعا آنچه را که از خداوند، پیامبراکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) شنیده بودند را عمل کرده  بود و این بزرگترین دارایی ایشان بود.

 

پیام آزادگان: در این خصوص خاطره ای بیان می‌فرمائید؟ 

پس از ورود ایشان به اردوگاه موصل۲، چند گروه در اردوگاه وجود داشت. بسیاری از بچه هایی که از اردوگاه‌های دیگر به این اردوگاه آمده بودند شناخت چندانی نسبت به حاج آقا نداشتند. یکی از اسرا که در اردوگاه نفوذ کلمه داشت و انسان بسیارشریفی بود برایم تعریف می‌کرد که زمانی که ایشان را به اطاق ما آوردند چند جلسه ای با ایشان راجع به روش ایشان در اسارت با هم صحبت کردیم و ایشان برنامه‌ها و روشهایشان را برای من  تبیین کردند. من به ایشان گفتم که با نظر به اینکه شما روحانی هستید و همه شما را به عنوان روحانی قبول داریم و به فرمایشات شما هم عمل می‌کنیم اما من این روش را قبول ندارم! یکی دوماهی که گذشت مرام و روش ایشان را به حق دیدم و پیش خودم قبول کرده بودم ولی خجالت می‌کشیدم که اشتباهم را بازگو کنم.  یک روز حاج آقا مرا صدا کردند و گفتند من امروز می‌خواهم قدری درباره ولایت فقیه با بچه‌ها صحبت کنم.  شما کتاب ولایت فقیه حضرت امام را مطالعه کرده اید؟ گفتم بله گفتند آنچه در ذهن دارید بیان کنید من به ایشان گفتم حاج آقا قبل از این موضوع من می‌خواهم مطلبی را عرض کنم ایشان فرمودند: بفرمائید؟ گفتم: حرفی را که روز اول بیان کردم و گفتم من روش شما را قبول ندارم اشتباه کردم من شما را نشناخته بودم. من روش شما را با جان و دل پذیرفتم و با باور تمام به آن عمل می‌کنم. حاج آقا چشمانش پر از اشک شد و فرمودند: خدا را شکر اگر زبانم قاصر بود و نتوانستم مطلبی را با بیانم ثابت کنم خدا را شاکرم که توانستم با عملم حرفم را ثابت نمایم.

هدف از بیان این خاطره آن بود که حاج آقا قبل از هر چیز به آنچه اعتقاد داشت عمل می‌کرد و چون خودشان عمل می‌کردند اثرگذار هم بودند.

 

پیام آزادگان: رابطه حاج آقا ابوترابی با دیگر اسرا چگونه بود؟

تمامی اسرا حاج آقا را ندیده بودند، اما اگر با هر اسیری صحبت کنید و از رابطه اش با آقای ابوترابی بپرسید بی شک می‌گوید: من از یکی از نزدیکان آقای ابوترابی بودم. چرا؟ چون حاج آقا آنقدر با اسرا گرم می‌گرفتند و صمیمانه صحبت می‌کردند که آن فرد حس می‌کرد تنها حاج آقا با او  اینطورصمیمی و مهربانانه برخورد می‌کند. در حالی که حاج آقا با تک تک اسرا اینچنین رفتاری داشت. از با نماز و  بی نماز، با متاهل و  مجرد.

 خاطرم هست اسیری بود که سختی اسارت بر او فشار آورده بود. بسیار گرفته، مغرور و عصبانی بود و حتی نماز را هم ترک کرده بود و در مسائل اعتقادی بسیار سست شده بود.  برای همین با هیچ کس ارتباط نداشت. تنها قدم می‌زد و اگرکسی هم می‌خواست به ایشان نزدیک شود اجازه نمی داد.  حاج آقا ابوترابی تعریف می‌کردند: من مدت ۶ ماه هربار که ایشان را  تنها درحال قدم زدن می‌دیدم دست روی سینه می‌گذاشتم و به ایشان سلام می‌دادم. اما ایشان جواب مرا نمی دادند. من سلام می‌دادم و با اینکه جوابی نمی شنیدم بازهم کوتاه نمی آمدم. بعد ۶ ماه وقتی سلام کردم جواب داد که شما مرا از رو بردید! گفتم به جدم حضرت زهرا(س) قسم برای یک بار هم که شما را از رو ببرم به شما سلام نکردم! سلام دادن به شما را وظیفه خودم می‌دانستم و احساس می‌کردم شاید سلام من ذره ای از سنگینی اسارت را از شما کم کند. امروز که هیچ، اگر تا پایان اسارت هم شما سلام مرا جواب نمی دادید بازهم به همین شیوه ادامه می‌دادم.

 

پیام آزادگان: حاج آقا علیدوست برگردیم به کتاب "خداحافظ آقای رئیس" راجع به این کتاب قدری توضیح بفرمائید؟

کتاب "خداحافظ آقای رئیس" شرح خاطرات اینجانب در دوران اسارت است که به قلم خانم عبدالحسینی به رشته تحریر درآمده است.  

 

پیام آزادگان: چه انگیزه ای باعث نوشتن این کتاب شد؟

اسارت بخشی از تاریخ و بخشی از دفاع مقدس کشور ما را شکل می‌دهد و برگ‌های زرین و طلایی از اسارت مغفول مانده و بیان نشده است. بنده احساس کردم اگر این حقایق بیان و نوشته شود جاودانه می‌شود و خوانندگان با شرایط و جو حاکم بر آن، صبر و استقامت اسرا بیشتر آشنا می‌شوند که البته امیدوارم مفید واقع شود. قصد بنده از بیان این حقایق این است که هم نسل حاضر و  هم نسل آینده بنا به فرمایشات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) یک رزمنده زمانی مسئولیتش تمام می‌شود که خاطراتش هم بیان شود بتوانم ادای دینی کرده باشم.  البته کتاب در زمینه اسارت بسیار کم است و ما هم با احساس وظیفه ای که داشتیم مبادرت به این کار کردیم.

 

پیام آزادگان: به نظر جنابعالی تنها کتاب می‌تواند اشاعه دهنده فرهنگ ایثار و شهادت باشد؟

لزوما خیر. یکی از برنامه‌ها نوشتن کتاب است. چه بسا ساختن فیلم و برنامه‌های مستند و معرفی چهره‌ها و افراد شاخص و توجه به بازماندگان دوران دفاع مقدس بسیار تاثیرگذار خواهد بود  و با توجه به فضای مجازی موجود راه‌های اشاعه فرهنگ ایثار و شهادت برای نسل امروز و نسل‌های بعدی که دوران دفاع مقدس را لمس نکرده اند بسیار زیاد است وتنها نباید به کتاب اکتفا کرد.

 

پیام آزادگان: آیا برای نوشتن کتاب "خداحافظ آقای رئیس" با مشکلاتی هم مواجه بوده اید؟

بنده ابتدا چندین بار از سوی گروه‌های مختلف مصاحبه شدم که متاسفانه چاپ نشد و تنها لطفی که کردند خاطرات ما را در نوار نگهداری کردند. درسال ۱۳۷۴ از سوی ستاد آزادگان شخصی به قم آمد که با ما مصاحبه نماید. من هم به ایشان گفتم من یکبار این کار را انجام داده ام و فعلا بی نتیجه رها شده است ولی نوارهای آن موجود است. ما نوارها را به ستاد آزادگان دادیم ولی قول گرفتم که به محض پیاده شدن نوارها یک نسخه از آن را برای بنده ارسال کنند که یکی دوسالی که گذشت بازهم خبری نشد. در این بین یکبار هم  از گروه "روایت فتح" برای گرفتن مصاحبه آمدند که من بازهم مصاحبه کردم و آنها هم کتاب "درهای بسته" را از خاطرات اینجانب چاپ کردند وقتی کتاب را مطالعه کردم دیدم که از ۵ سال اسارت ما هیچ اثری نیست و تنها به بیان خاطرات موصل ۱ و درنهایت به بیان خاطراتی از موصل ۲ پرداخته شده بود.  این نوشته‌ها و نوارها در منزل ما بود تا اینکه از سوی دفتر پیام آزادگان درسال ۱۳۹۴ کار نوشتن آن به خانم عبدالحسینی واگذار و با بازنویسی دوباره به صورت کتاب در آمد.

 

پیام آزادگان: آقای علیدوستی از مشکلاتی که این روزها عزیزان آزاده با آن روبروهستند نیز توضیحاتی بفرمائید؟

جامعه آزادگان نیز همانند دیگر جامعه ایثارگری با مشکلاتی مواجه هستند. حاج آقا ابوترابی بودند نماینده ولی فقیه در امور آزادگان بودند. ایشان در همه جا زبان گویای آزادگان بودند و ما هم از طریق ایشان به مقام معظم رهبری دسترسی بیشتری داشتیم. بعد رحلت ایشان این نقیصه بوجود آمد و از طرفی  با تجمیع میان نهاد بنیاد شهید، بنیاد جانبازان و ستاد آزادگان، متاسفانه آزادگان به نوعی "گم" شدند. یعنی اگر جانبازی درصد جانبازی داشت یکسری امکانات به آنها تعلق می‌گرفت درغیر این صورت تقریبا پرونده ایشان بسته می‌ماند.  متاسفانه اگر امروز خدماتی هم ارائه می‌شود بخاطر آزادگی نیست و تنها بخاطر جانبازی است.

 

پیام آزادگان: چه صحبتی با مسئولین و متولیان امور آزادگان دارید؟

امروز آزادگان پا به سن میانسالی گذاشته اند و همه بازنشسته هستند. امراض و مشکلات جسمانی اسارت امروز کاملا مشخص و نمایان است. بیماری، پیری، معیشت زندگیاز یک طرف و از طرف دیگر فرزندان آنها در شرف ازدواج هستند و از طرفی بیکاری فرزندان آزادگان از مشکلاتی است که آزادگان با آن سردرگریبانند. زمان بازگشت اسرا، ارتش یک حقوق مستمری را به سربازانی که از اسارت برگشتند اختصاص داد اما برای نیروهای بسیج از این خبرها نبود تا اینکه این طرح به صورت لایحه به مجلس رفت و به صورت قانون درآمد که به نیروهای بسیجی زمان اسارت هم یک مستمری تعلق بگیرد حال این طرح شروع شده و این مستمری به قشر کمی هم تعلق گرفته است ولی گروه کثیری از آن بی بهره هستند.  امیدواریم به گوش آقایان مسئول برسد که همانطور که ارتش از همان روزهای اول به نیروهای خود این مستمری را پرداخت کرد، اگر این قانون برای بسیج نیز اجرا شود خبر خوشی برای آزادگان خواهد بود و مقدار اندکی از مشکلات آزادگان را حل خواهد نمود. زیرا این حق قانونی است که دولت آن را به مجلس شورای اسلامی فرستاده و شورای نگهبان هم آن را تائید کرده است. ما توقع نداریم کسی فراتر از قانون قدم بردارد اما آنچه که قانونی شده است را پیاده کنند.

 

پیام آزادگان: توجه به این که زمزمه هایی درخصوص تغییر مدیریت بنیاد شهید به گوش می‌رسد، به نظر شما ریاست بنیاد شهید باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

مدیر بنیاد شهید باید آشنا به جامعه ایثارگری باشد. دلسوز باشد و درد آنها را چشیده باشد و از طرفی توان کاری هم داشته باشد و بتواند قدم‌های مفید و مثبتی برای این قشر بردارد.

پیام آزادگان: و کلام آخر:

روی سخن من با آزادگان بزرگوار است که دوران اسارت را مردانه و جانانه سپری کردند و به نحوی می‌توان گفت صبر را از رو بردند. این روزها قابل مقایسه با روزهای اسارت نیست البته مشکلاتی از قبیل شغل، بیماری و بیکاری وجود دارد اما زمانی صحبت از لقمه نانی در اسارت بود که با آن بتوانیم خود را از ضعف و گرسنگی نجات بدهیم و یا لیوان آبی که بتوانیم عطشمان را فروبنشانیم. دوستانی که آن روزها را مردانه صبر کردند بنا به توصیه حاج آقا ابوترابی که همواره  بر کرامت انسانی تاکید داشتند امروز هم بزرگ منشی و عزت نفس خود را حفظ نمایند و همچنان الگویی برای دیگر افراد جامعه باشند.

آقای علیدوست از اینکه وقت گران بهایتان را دراختیار موسسه پیام آزادگان قرار دادید و در این گفت و گو شرکت کردید از شما بی نهایت سپاسگزاریم.

من هم از شما ممنون و سپاسگزارم

 

لازم به ذکر است مراسم رونمایی کتاب «خداحافظ آقای رئیس»، خاطرات آزادهعلیعلیدوست(قزوینی)، به کوشش سهیلا عبدالحسینی، امروز با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین جناب‌آقای محمدحسن ابوترابی‌فرد، جناب آقای مرتضی سرهنگی (مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری)، جناب آقای دکتر سنگری( نویسنده، شاعر وپژوهشگر) ساعت۱۶/۳۰ در چهارراه ولیعصر، خیابان برادران شهید مظفر(صبا)،مرکز تبادل کتاب برگزار می‌گردد.

 

اضافه کردن دیدگاه جدید