اشتغال و کارآفرینی ایثارگران

۱۳۹۶/۰۳/۱۷

اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد شهید و امور ایثارگران با هدف توسعه و ترویج کارآفرینی ایثارگران با توجه به توصیه‌های مؤکد رهبر معظم انقلاب طی سال‌های گذشته منشأ خدمات ارزنده‌ای در سطح کشور بوده است، به گونه‌ای که بر اساس اعلام مدیر کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد نرخ بیکاری ایثارگران در کشور به ۲/۴ رسیده است. نامگذاری سال ۱۳۹۶ با عنوان «اقتصاد مقاومتی: تولید – اشتغال»، توسط رهبر معظم انقلاب، اهمیت فعالیت‌های اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد شهید و امور ایثارگران را روز افزون کرد و از این رو گفت‌وگویی تفصیلی با حجت الله امانی مدیر کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد ترتیب داده شده تا اهداف و چشم انداز عملکرد بنیاد در راستای اشتغال و کارآفرینی ایثارگران در سال جاری تبیین شود، متن این گفت‌وگو به شرح زیر است:

 

با توجه به عنوان سال جاری، اهمیت موضوع اشتغال ایثارگران را تشریح نمایید.

با توجه به فرمایش رهبر معظم انقلاب که سال جاری را با عنوان «اقتصاد مقاومتی: تولید - اشتغال» نامگذاری کردند، بنیاد شهید و امور ایثارگران برنامه‌های جامعی تعیین و تعریف کرده است، از سویی توسعه و اجرای تسهیلات اشتغال‌زا و از طرف دیگر ترویج خوداشتغالی و کارآفرینی ایثارگران در دستور کار این اداره کل قرار دارد. بنا به دستور حجت الاسلام والمسلمین شهیدی معاون رییس جمهور و رییس بنیاد و معاون تعاون و امور اجتماعی بنیاد، ۱۳ شعار محوری برای سال جاری تدوین و تهیه شد که از میان آن‌ها شعار مورد پذیرش ریاست و مدیران کل بنیاد به عنوان شعار اشتغال این سازمان به زودی تعیین می‌شود.



اقدامات اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد در سال گذشته را تشریح نمایید.

محور اصلی فعالیت‌های اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد شهید و امور ایثارگران خوداشتغالی جامعه هدف است، سال گذشته ۲۱ برنامه در سه بخش اصلی آموزش و توانمندسازی، استخدام و کارآفرینی تهیه، تدوین و اجرایی شد، در راستای آموزش و توانمندسازی، انجام مشاوره‌های شغلی، فنی و تخصصی و برگزاری اردوهای راه اشتغال در دستور کار قرار گرفت و در این زمینه با سازمان فنی و حرفه‌ای برای تحقق این برنامه‌ها قرارداد منعقد شد، ضمناً اجرای ماده ۳۱ قانون جامع سرلوحه کار قرار گرفت و بسته‌های تشویقی برای بخش خصوصی تعریف شد تا در قبال جذب جامعه هدف، امتیازاتی اعم از معافیت‌های مالیاتی کارفرماها به میزان ۱۵۰ درصد حقوق پرداختی به فرد معرفی شده و استفاده از ۵ سال حق بیمه سهم کارفرمایان برای آن‌ها در نظر گرفته شود. در بخش کارآفرینی نیز با ایجاد صندوق اشتغال و کارآفرینی ایثارگران و بر اساس سیاست‌های شورای عالی اشتغال، بنیاد با بانک‌های عامل قراردادهای لازم را منعقد نموده است.

در رابطه با استخدام نیز با هماهنگی سازمان اداری و استخدامی کشور و دستگاه‌های دارای مجوز استخدامی از ظرفیت‌های استخدامی دستگاه‌ها در قالب سهمیه ایثارگران استفاده شد.



آماری در خصوص ایثارگران شاغل به کار در طول سه سال اخیر و سازمان‌های جذب کننده آن‌ها بفرمایید.

از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ قریب به ۶۰ هزار و ۳۹۹ ایثارگر در کل کشور مشغول به کار شدند و البته این تعداد جدا از آمار سال ۱۳۹۵ محاسبه شده که آن هم حدود ۱۵ هزار نفر شاغل ایثارگر خواهد بود، در سال جاری با توجه به روند جذب استخدام و ظرفیت‌های محدود سعی خواهد شد که شرایط سنوات قبل تکرار شود، کل مجوز صادره دولت از آذر ماه ۹۴ تا آبان ماه ۹۵، ۲۴۰۰ نفر استخدام بوده که سهم بنیاد شهید و امور ایثارگران ۶۰۰ نفر محاسبه شده بود ولی ما توانستیم از محل مجوزهای باقی مانده در استانداری‌ها و با هماهنگی دستگاه‌ها از سهم آزاد آن‌ها نیز استفاده کرده و نزدیک به ۱۰ هزار نفر را در سال ۱۳۹۵ استخدام کنیم، در فرآیند استخدام، دستگاه‌ها مجوز لازم را برای جذب افراد از سازمان استخدامی کشور می‌گیرند، سال گذشته ۱۴ نهاد مانند وزارت بهداشت، سازمان زندان‌ها، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت، مرکز ملی رقابت آموزش و پرورش، وزارت دادگستری، وزارت اقتصاد و دارایی، سازمان حمایت از حقوق مصرف کننده، سازمان تعزیزات حکومتی، سازمان قضایی نیروی مسلح، سازمان دامپزشکی، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان امور مالیاتی از دولت برای جذب و استخدام مجوز گرفتند که ۱۶ هزار نفر نیروی درخواستی مربوط به وزارت بهداشت و آموزش پزشکی بود، یکی از مشکلات آزمون‌های استخدامی و گزینشی در سال‌های قبل این بود که با توجه به مجوز اخذ شده هر دستگاه، اطلاعات لازم به استان‌های ذیربط برای معرفی افراد داده می‌شد و هر استانی نفراتی که 

محور اصلی فعالیت‌های اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد شهید و امور ایثارگران خوداشتغالی ایثارگران است، سال گذشته ۲۱ برنامه در سه بخش اصلی آموزش و توانمندسازی، استخدام و کارآفرینی تهیه، تدوین و اجرایی شد و در راستای آموزش و توانمندسازی، انجام مشاوره‌های شغلی، فنی و تخصصی و برگزاری اردوهای راه اشتغال در دستور کار قرار گرفت.

رشته تحصیلی‌شان منطبق بود معرفی می‌کردند بعد از این مرحله ما با مراجعات متعدد جامعه هدف روبرو بودیم که به چه دلیل برخی افراد معرفی شده و برخی نشده‌اند؛ این اعتراضات سبب شد که آزمونی میان جامعه هدف برای کسب سهمیه هر استان برگزار کنیم، از سال گذشته زمینه برگزاری این آزمون هم‌زمان با ثبت‌نام سایر افراد فراهم شد، لازم به ذکر است افراد شاغل به تحصیل و یا کارمند از مشمولین آزمون استخدامی خارج می‌شوند، پس از رقابت، افراد منتخب برای گزینش و مصاحبه معرفی شده و در نهایت جذب و استخدام صورت خواهد گرفت.



چه افرادی از جامعه ایثارگری و با چه شرایطی مجوز شرکت در آزمون استخدامی را دارند؟

فرزند شهید، جانباز، آزاده، فرزندان جانبازان ۲۵ درصد به بالا، فرزندان آزاده یک سال اسارت و بالاتر، همسر جانباز ۲۵ درصد، همسر آزاده یک سال اسارت به بالا و خواهر و برادر شهید مشمول سهمیه ۲۵ درصد هستند، در تبصره ۲ بند و ماده ۴۴ فرزندان شهید، جانباز و آزاده نسبت به سایر ایثارگران در اولویت استخدام قرار دارند به همین منظور در این آزمون اعمال ضریب برای جامعه هدف صورت گرفته و به جانباز، فرزند شهید و آزاده واجد شرایط ضریب هفت، فرزند جانباز ۷۰ درصد ضریب ۵، فرزند جانباز ۵۰ تا ۶۹ درصد ضریب ۳ و فرزند جانباز ۲۵ تا ۴۹ درصد هم ضریب ۲ در آزمون تعلق گرفته است، هر امتیازی که در این آزمون ایثارگران کسب کنند ضربدر این ضریب شده و به نمره افزوده خواهد شد.



آزمون استخدامی سال جاری چه تفاوت‌هایی از نظر نوع اجرا با سال‌های گذشته دارد؟

متأسفانه در آزمون استخدامی، برخی سازمان‌ها پست‌های تک‌ظرفیتی دارند و این مسئله یکی از مشکلات ما طی سال‌های اخیر بود و در سال جاری طبق هماهنگی با سازمان استخدامی کشور تصمیم بر این گرفته شد که جامعه ایثارگری ظرفیت‌های دو نفر به بالا را انتخاب و شرکت کنند بنابراین اگر یک دستگاه ظرفیت یک نفر استخدامی را دارد باید از قبل سهمیه ایثارگران را جدا کرده و طی هماهنگی با سازمان استخدامی کشور آگهی استخدام را قبل از برگزاری آزمون ارائه دهد تا بنیاد بتواند یک‌نفره‌ها را به میزان ۲۵ درصد جدا کند و سپس این ظرفیت‌ها در دفترچه آزمون با ستاره مشخص می‌شود و این نشان‌دهنده آن است که افراد آزاد حق شرکت در این پست‌های یک نفره را ندارند و اگر سازمانی دو نفر ظرفیت استخدامی داشت به نسبت ۵۰ درصد یک نفر به جامعه ایثارگری تعلق خواهد گرفت.

وظیفه بنیاد شهید و امور ایثارگران اشتغال به کار کل جامعه هدف است و هر کسی بر اساس رشته و تقاضای دستگاه‌ها در شرایط مساوی و با ضریب‌های مورد اشاره می‌تواند متقاضی استخدام شود و با توجه به تبصره ۲ بند و ماده ۲۱ چنانچه مشکل گزینشی نداشته باشد باید استخدام رسمی - قطعی شود، با توجه به سیاست‌های برنامه ششم، نیروهای شرکتی و پیمانی نیز مشمول سهمیه ۲۵ درصد هستند که با رایزنی با دستگاه‌ها مقرر شد در صورت گرفتن نیروی مدت معین نیز اجرای ۲۵ درصد سهمیه جامعه هدف لحاظ شود.



چشم انداز اشتغال با توجه به متقاضیان فعلی و آتی اشتغال به کار را تشریح نمایید.

تا سال ۱۳۹۸ اوج ورود جامعه هدف برای اشتغال است بعد از آن با توجه به وضعیت سنی جامعه هدف این آمار از سال ۱۴۰۳ به بعد سیر نزولی پیدا می‌کند، از سال ۱۳۹۸ تعداد بازنشستگان بنیاد شهید و امور ایثارگران افزایش خواهد داشت و بنیاد باید پس از نظرسنجی نفرات مورد نیاز خود را به سازمان استخدامی کشور معرفی کرده و مجوز استخدام بگیرد، سال گذشته ۱۱۶۸ نفر از بنیاد در ۱۷ استان کشور مشغول به کار شدند، اکنون نرخ بیکاری جامعه هدف در کشور ۲/۴ شده است، در سنوات گذشته افراد بدون در نظر گرفتن نیازها و علایق شخصی به سازمان‌ها معرفی می‌شدند که سبب می‌شد ۳۰ هزار مکاتبه مازاد شغلی به وجود بیاید که در سال جاری این مشکل حل شد.

نکته مورد اهمیت بعدی این است که برخی استان‌ها مانند تهران و البرز مهاجرپذیر هستند و این مسئله زمینه بیکاری را افزایش می‌دهد، در برخی استان‌ها نیز جذب به حد اشباع رسیده مانند ایلام که با وجود ۸۲۰۰ پست اداری بیش از ۸۰۰۰ موقعیت تکمیل شده و از این لحاظ باید از ظرفیت‌های استان‌های دیگر استفاده کنیم در آن صورت سایر معضلات مانند مسکن و ... نیز برای جامعه هدف به وجود خواهد آمد که باید مرتفع شود.



آیا دستگاه‌های اجرایی همکاری لازم را در خصوص سهمیه استخدامی ایثارگران در سازمان‌ها انجام می‌دهند؟

بر اساس قانون برنامه ششم مشمولین ماده ۲۱ طبق قانون باید ظرف سه ماه تبدیل وضعیت استخدامی به رسمی قطعی شوند و در غیر این صورت هر ایثارگری می‌تواند به کمیسیون ماده ۱۶ رفته و با ارائه مدارک رأی لازم را بگیرد، بنیاد شهید و امور ایثارگران طبق روند سازمان استخدامی کشور حرکت می‌کند البته برخی دستگاه‌ها به این قانون تمکین نکرده و ما نیز متقابلاً بر اساس قانون مراتب را به مراجع ذی صلاح مانند سازمان بازرسی کشور اعلام می‌کنیم، از سوی دیگر مشمول ماده ۴۸ یا تبصره ۲ ماده ۲۱ می‌توانند در صورت جانبازی یا شهادت پدر و یا فرزند جانباز بالای ۲۵ درصد و یا آزاده به واسطه خروج پدر به استخدام سازمان دربیایند به همین منظور ایثارگران شاغل در دستگاه‌ها برای جذب فرزندانشان به استناد تبصره ۲ ماده ۲۱ می‌توانند رأی لازم را از کمیسیون گرفته و دستگاه را ملزم به استخدام نمایند.



آزمون استخدامی سال ۱۳۹۵ ایثارگران در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

آزمون سال ۱۳۹۵ برگزار و اکنون مرحله گزینش آغاز شده و در بعضی دستگاه‌ها مانند وزارت بهداشت نزدیک به ۷۰ درصد جایابی‌ها به پایان رسیده و مشغول انجام مصاحبه‌ها هستند، در آزمون استخدامی ۱۳۹۶ نیز ده دستگاه باید شرکت کنند که مقرر شده همه ظرفیت‌های خود را تا اواخر اردیبهشت به بنیاد اعلام کنند تا بر اساس آن آگهی استخدام کلی صادر شود.



تسهیلات ارائه شده بنیاد به ایثارگران را تشریح نمایید.

تسهیلات در چهار بخش وجوه اداره شده، یارانه سود و کارمزد، مشاغل خانگی و صندوق توسعه ملی به ایثارگران پرداخت می‌شود، در تسهیلات وجوه اداره شده از طریق صندوق با سرانه ۲۵ میلیون تومان به صورت قرض‌الحسنه وام پرداخت می‌شود در تسهیلات با قالب یارانه سود - کارمزد بنیاد 

از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ قریب به ۶۰ هزار و ۳۹۹ ایثارگر در کل کشور مشغول به کار شدند و البته این تعداد جدا از آمار سال ۱۳۹۵ محاسبه شده که آن هم حدود ۱۵ هزار نفر شاغل ایثارگر خواهد بود.

شهید و امور ایثارگران نسبتی از سود کارمزد را که بستگی به نوع ایثارگری و نوع طرح دارد را مشارکت کرده و یارانه‌ای را به آن سود کارمزد اختصاص می‌دهد به عنوان نمونه چنانچه تسهیلات پرداختی توسط بانک ۱۸ درصد باشد بنیاد تا ۸ درصد سود متعلقه را پرداخت می‌کند، نکته مهم این است که تمام افرادی که از تسهیلات اعتباری استفاده می‌کنند باید طرح و مجوز لازم را داشته باشند، به استناد ماده ۷۹ قانون نظام صنفی این تسهیلات از طریق وزارت جهاد کشاورزی یا صنعت معدن پرداخت می‌شود، تسهیلات بعدی نیز مشاغل خانگی، صنفی یا تخصصی است که ۱۸ درصد سود به آن تعلق می‌گیرد بنیاد ۸ درصد سود آن را پرداخت می‌کند و بانک نیز ۱۰ درصد سود کارمزد را محاسبه کرده و تسهیلات را در اختیار فرد قرار می‌دهد، تسهیلات مشاغل خانگی در اختیار وزارت کار و رفاه و امور اجتماعی است و مجوزهای لازمه را صادر می‌کند و سپس سرانه ۵ میلیونی و ده میلیون تومانی برای افراد پرداخت می‌شد و به عنوان مجوز کار در منزل به شمار می‌رفت، تسهیلات صندوق توسعه ملی نیز در سه بخش گردشگری، صنعت و کشاورزی به متقاضیان وام پرداخت می‌کند، سود و کارمزد این تسهیلات بر اساس مناطق برخوردار و غیربرخوردار متغیر خواهد بود به این صورت که منطقه غیربرخوردار ۱۱ درصد و برخوردار ۱۵ درصد ملاک عمل پرداخت وام و سود کارمزد قرار خواهد گرفت، از صد هزار تومان تا دو میلیارد تومان بر اساس سیاست‌های صندوق توسعه ملی کشور و بانک‌های عامل که در بخش گردشگری و صنعت بانک عامل توسعه و تعاون و در بخش کشاورزی بانک کشاورزی آ ست تسهیلات پرداخت خواهد شد البته نکته مهم این است که این تسهیلات طبق طرح کسب و کار بر اساس پیشرفت فیزیکی و مشخص شدن تجهیزات و منابع انسانی طی فرآیند زمانی مشخص پرداخت خواهد شد.

نکته مهمی که در بحث تخصیص دادن تسهیلات خوداشتغالی در سال جاری مورد توجه قرار گرفته است گذراندن دوره‌های مهارتی خاص به منظور توانمندسازی توسط متقاضیان استفاده از تسهیلات خوداشتغالی است به عنوان نمونه اگر فردی دوره کارآفرینی نگهداری حساب‌ها و قوانین صدور چک را گذرانده باشد در خرید و فروش متحمل زیان‌ نخواهد شد؛ در سال جاری مقرر شده بیش از ظرفیت استخدامی پرداخت تسهیلات داشته باشیم، صندوق اشتغال و کارآفرینی نیز با دو بانک توسعه تعاون و صندوق کارآفرینی امید قرارداد بسته که تسهیلات وجوه اداره شده و تسهیلات یارانه دار را ارائه کند، در زمینه نظارت و صدور مجوز کسب و کار نیز باید هزینه‌هایی را برآورد و در بخش نظارت نیز حمایت‌های مالی بیشتری صورت گیرد.



مراحل فرآیند دریافت تسهیلات خوداشتغالی را توضیح دهید.

مرحله اول فرآیند دریافت تسهیلات خوداشتغالی از ناحیه هر شهرستان و با جمع‌آوری مدارک متقاضیان آغاز می‌شود، سپس بازدیدهای لازم صورت گرفته و روسای منطقه و شهرستان اظهارنظر کرده و با هماهنگی مسئول اشتغال به بنیاد استان نظر نهایی را منعکس می‌کنند پس آ ز آن بازدید مجدداً صورت می‌گیرد و فرد به بانک عامل معرفی می‌شود ولی قبل از آن مجوزهای لازم باید از صندوق اشتغال و کارآفرینی اخذ شود.



فرآیند ثبت‌نام ایثارگران در سامانه بر خط سایت ایثار را تشریح فرمایید.

اطلاعات ایثارگران در این سامانه ثبت شده است، در برنامه برخط، فرد با کد ملی و رمز عبور وضعیت شغلی و تحصیلی‌اش را مشاهده می‌کند و در صورت عدم تأیید، شهرستان مربوطه ملزم به اصلاح اطلاعات آن فرد می‌شود، یکی از تلاش‌های اداره کل اشتغال و کارآفرینی بنیاد این است که برنامه‌های حوزه اشتغال نیز در این سامانه گنجانده شود، البته اگر بتوان لینک حوزه فناوری را نیز با سازمان سنجش مرتبط کرد در آن صورت فرآیند استخدام را نیز در این سامانه می‌توان انجام داد ولی سازمان سنجش به دلایل امنیتی تنها به صورت آفلاین می‌تواند با بنیاد ارتباط بگیرد بنابراین پس از ثبت‌نام تأیید ایثارگران از سوی بنیاد صورت می‌پذیرد که در این راستا، در آزمون گذشته ۱۳۹۶ نفر که علامت ایثارگری را ثبت کرده بودند مورد تأیید قرار نگرفت و ما به صورت پیامک این موضوع را به آن‌ها اعلام کردیم.



طرح «تکاک» را تشریح فرمایید.

 «تکاک»، اجرای طرح‌های مشارکتی با جامعه هدف است و یا طرح‌هایی که افراد عادی در راستای تأمین اشتغال جامعه هدف با ایثارگر به نسبت ۵۱ به ۴۹ درصد مشارکت می‌کنند و سهم ایثارگر ۴۹ درصد خواهد بود، شرکت سامان نور کوثر به عنوان مجری اصلی طرح تکاک با شرکت‌های پشتیبان زیادی در جهت اشتغال به کار جامعه هدف قراردادهای ۳ تا ۵ ساله منعقد می‌کند، به عنوان نمونه کارگاه‌های گوهر تراشی اصفهان، چرم و گوهر تراشی ایلام، گوهر تراشی تهران، گوهر تراشی فارس و جاجیم، گلیم و چرم استان گلستان فعال هستند و ایثارگران در آن کارگاه‌ها با دستگاه‌هایی که در اختیارشان قرار می‌گیرد تولیدات خود را انجام می‌دهند سپس شرکت پشتیبان محصولات آن‌ها را خریداری کرده و به آن‌ها حقوق می‌دهد، در زمینه تضمین خرید محصولات ۳ تا ۵ سال شرکت با شرکت‌های پشتیبان قرارداد منعقد کرده که این قراردادها قابل تمدید خواهد بود، نارضایتی از طرح تکاک در دو زمینه انتظار جامعه هدف برای جذب و استخدام و از طرفی بحث رعایت نشدن آمایش سرزمینی در برخی مناطق و غیر منطبق بودن آن با محصولات تولیدی است که باید در این زمینه بیشتر توجه شود.

 

*ج/ایثار

اضافه کردن دیدگاه جدید